LED’İN PARLAKLIK AYARI

LED’İN PARLAKLIĞI NASIL AYARLANIR?


LED’in parlaklığı tamamiyle üzerinden geçen akım ile ilgilidir. LED’ten ne kadar fazla akım geçerse, o kadar parlak yanar. Ama, belli bir akım değerinden sonra, LED kullanılmaz hale gelecektir. Bunu engellemek için direnç ve voltaj değerlerini 30mA’den küçük seçeceğiz. Burada, LED yakma deneyi ile aynı devreyi kullanacağız.

LED devresi

Farklı akım değerleri için, LED’in ne kadar parlak yandığını aşağıdaki fotoğraflardan gözlemleyebiliriz.

LED cok sonuk-cok dusuk akim
LED cok parlak degil-dusuk akim
LED parlak yaniyor-normal akim
 

Şimdi ise biraz hesaplama yapalım.

LED yanarken- yani ışık verirken- kaynağın yaklaşık 2V’unu kendi üzerine alır. Geriye kalan voltaj ise, direnç üzerinde kalır. Örneğin, bizim gibi, 6V’luk akü kullanıyorsanız, bunun 4V’u direnç üzerinde, 2V’u LED üzerinde olacaktır. Bu bilgiyi kullanarak, LED üzerinden geçen akımı hesaplayabiliriz. LED ve direnç seri bağlandığından, üzerlerinden geçen akım miktarı aynı olur. Direncin akımı ise I=V/R değerinden hesaplanabilir. Örneğin 6V’luk akü ve 220Ω direnç için 4V/220Ω=18.18mA akım buluruz.

Pekala, o zaman LED üzerinden geçen akımı nasıl değiştiririz?


Bu sorunun iki farklı cevabı bulunmakta.

YÖNTEM 1: Direnç değerini değiştirerek.

YÖNTEM 2: Kaynak voltajını artırarak.

a) Direnç değerini değiştirerek


Eğer, yukarıda kullandığımız devrede direnç değerinin değiştirirsek, otomatik olarak LED’in üzerinden geçen akım da değişecektir. Akım değişirse buna bağlı olarak LED’in parlaklığı da değişecektir. 220Ω direnç için, 18.18mA akacağını hesaplamıştık. Eğer 220Ω yerine 470Ω kullanırsak, 4V/470Ω= 8.51mA akmaya başlayacak, LED daha sönük şekilde yanacaktır. Yani, direnci artırmamız, parlaklığı azaltıyor. Böylece direnci artırıp veya azaltarak parlaklığı değiştirebiliriz.

Aşağıdaki devrelerin her birinde farklı bir direnç kullanıyoruz.

Cok yuksek direnc-cok dusuk parlaklik
Yuksek direnc-usuk parlaklik
Normal direnc-normal parlaklik
 

Fotoğraflarda görüldüğü gibi direnç değerini azalttıkça parlaklığı artıyor. Soldaki devrede 4.7kΩ’luk direnç kullandığımız için geçen akımın 0.851mA olmasını bekliyoruz, fakat direnç değerinin toleransından, LED üzerinde düşen voltajın düşük akımda 2V’tan düşük olmasından dolayı, ölçümde 0.96mA’lik akım ile karşılaşıyoruz.

Ortadaki devrede ise bu defa 750Ω’luk direnç kullanarak LED üzerinden 5.33mA‘lik bir akım geçmesini bekliyoruz ve ölçtüğümüzde de buna yakın sayılabilecek 5.74mA ile karşılaşıyoruz.

Sağdaki devrede ise direncimiz 220Ω ve akım 18.18mA bekliyoruz ve oransal olarak en yakın ölçüm sonucu ile (18.38mA) bu devrede karşılaşıyoruz. Bunun nedeni ise LED üzerindeki voltajın 2V’luk çalışma voltajına en yakın değerin, bu devre için sağlanmış olmasıdır.

b) Kaynak voltajını artırarak


LED’in parlaklığını artırmanın bir diğer yolu ise kaynak voltajımızı artırmaktır. Örneğin, 6V’luk akü yerine aynı LED ve direnç için (220Ω) 8V’luk bir kaynak kullansak, akım değeri 18.18mA’den 6V/220Ω=27.27mA’e çıkar. Kısacası, direnç değeri ile oynamadan voltajı yükseltmek, parlaklığı artıracak; voltajı düşürmek ise parlaklığı azaltacaktır.

Dusuk voltaj-Az parlaklik
Normal voltaj-Normal parlaklik
Yuksek Voltaj-Cok parlak
 

Yukarıdaki devrelerde bu defa direnci 220Ω olarak sabit tutup, farklı voltaj değerleri vermekteyiz. Farklı voltaj değerleri sağlayabilmek için bir ayarlı güç kaynağı kullanıyoruz.


Copyright © 2016 DEVRE OKULUTüm Hakları Saklıdır.